Ter Brugghen heeft er alles aan gedaan om de dramatiek van dit bijbelverhaal te accentueren. Hij gaf de figuren van dichtbij weer, bijna levensgroot. We lijken daardoor directe getuigen te zijn van de gebeurtenis. De belichting is theatraal en de mimiek is opvallend expressief. Vooral Petrus is raak getypeerd, met zijn warrige haardos, opengesperde tandenloze mond en verdwaasd starende ogen.

Deze dramatische effecten had Ter Brugghen overgenomen van de Italiaanse kunstenaar Caravaggio, wiens werk hij had leren kennen tijdens een verblijf in Rome. Ook andere kunstenaars uit Utrecht werden door deze Italiaanse meester beïnvloed. Zij worden daarom de Utrechtse caravaggisten genoemd.

Tegenstellingen

De bevrijding van Petrus was een geliefd onderwerp van de caravaggisten. Het verhaal heeft dan ook alle elementen in zich waar deze schilders van hielden.

Lichteffecten
Volgens de bijbel was er ‘s nachts, in het donker, plotseling een fel licht. Ter Brugghen heeft dat goed uitgebuit. Het licht, dat van links komt, verhoogt de dramatiek. Het gezicht van de engel bevindt zich in de schaduw, waardoor het licht op Petrus’ gezicht nog feller lijkt.

Mimiek
Volgens het verhaal verraste de engel Petrus in zijn slaap. Toen hij de engel opeens voor zich zag, was zijn schrik dan ook groot: met mond en ogen wijd open, staart de grijsaard de verschijning aan.

Natuurgetrouw
Ter Brugghen heeft ook de uiterlijke verschillen tussen de twee figuren benadrukt. De mollige hand van de engel contrasteert met de stramme vissershanden van Petrus. De blanke huid van de één plaatste hij naast de donkere gerimpelde huid van de ander.