Het geheim van het Mauritshuis

Podcast Het geheim van het Mauritshuis

Aanvullende info en afbeeldingen

In deze nieuwe podcastreeks ontdek je Het geheim van het Mauritshuis! Samen met Splinter Chabot duik je in de indrukwekkende verhalen die schuilgaan achter de muren van het museumgebouw: over suikergeld en slavernij, een verwoestende brand, prinsen en koningen, onderduikers en kunstschatten. In gesprek met medewerkers van het Mauritshuis en andere deskundigen neemt Splinter je op reis door de tijd. 

Deze podcast is het vierde seizoen van de serie ‘Het geheim van…’ van Nationale-Nederlanden, partner van het Mauritshuis. Je luistert ernaar via alle bekende platforms. Bekijk hier aanvullende informatie en historische beelden. 

Bezoek het Mauritshuis

Podcastverhalen tot leven: speciale tour

Speciaal voor luisteraars van de podcast organiseren we een speciale tour, waarin de verhalen tot leven komen. Tijdens deze rondleiding op donderdag 18 juni om 16.00 uur neemt hoofdconservator Quentin Buvelot je mee langs de plekken in en rondom het gebouw die in Het geheim van het Mauritshuis aan bod komen.

Ale plekken zijn vergeven. De inschrijving voor deze rondleiding is gesloten. 

Achteraanzicht van twee bezoekers die kijken naar Meisje met de Parel van Vermeer.

Aflevering 1: Paleis van suiker

In de eerste aflevering van Het geheim van het Mauritshuis staat Johan Maurits centraal.  Hij liet in de zeventiende eeuw met omstreden geld een imposant stadspaleis bouwen, pal naast het Binnenhof in Den Haag. Splinter Chabot neemt luisteraars mee naar Nederlands-Brazilië, waar Johan Maurits als gouverneur betrokken raakt bij de suikerhandel en de opkomst van de trans-Atlantische slavernij. Terug in Nederland verandert hij zijn huis in een exotisch paleis vol schatten. Een verhaal over macht, rijkdom en de schaduwzijde van de zeventiende eeuw.

In deze aflevering gaat Splinter in gesprek met Martine Gosselink (directeur Mauritshuis), Luc Panhuysen (historicus en schrijver) en Nina Jurna (correspondent voor het NOS Journaal en NRC in Brazilië). 

Luister de aflevering
Portret van Johan Maurits Jan de Baen, Portret van Johan Maurits (1604-1679), graaf van Nassau-Siegen, stichter van het Mauritshuis, ca. 1668-1670. Te zien in zaal 8.
Schilderij Frans Post Frans Post, Gezicht op het eiland Itamaracá in Brazilië, 1637. Te zien in zaal 8.
Schilderij Frans Post Frans Post, Braziliaans landschap, 1667, Op dit moment niet te zien
Schilderij Frans Post Frans Post, Braziliaans landschap met een huis in aanbouw, c. 1655-1660. Te zien in zaal 8.
Gezicht op het Mauritshuis Gerrit van Giessen, Gezicht op het Mauritshuis, c. 1730. Uit: Jacob de Riemer, Beschrijving van ’s-Gravenhage, Delft 1730-1739. Haags Gemeentearchief (gr.B199)
Adriaen Hanneman Portret van Constantijn Huygens (1596-1687) en zijn vijf kinderen
Schilderij Adriaen Hanneman Adriaen Hanneman, Portret van Constantijn Huygens (1596-1687) en zijn vijf kinderen, 1640. Te zien in zaal 8.
Schilderij Albert Eckhout Albert Eckhout, Studie van twee Braziliaanse schildpadden, c. 1640, te zien in zaal 8.

Portretten Tupinambá

“Mocht je ooit in het Nationaal Museet in Kopenhagen (Denemarken) zijn, dan zie je daar twee meter hoge, waanzinnige portretten met naakte en halfnaakte Tupinambá en de slaafgemaakte bevolking van Brazilië, geschilderd door Albert Eckhout. Die zijn ooit van Johan Maurits geweest”, vertelt Martine Gosselink in de podcast. Bekijk deze werken hier.

Lees ook onze verhaallijn

Wil je nóg meer weten over Johan Maurits? Lees dan onze uitgebreide verhaallijn.

Johan Maurits

Aflevering 2: Hotel van Staat

Aflevering twee begint met een dramatische avond in 1704. Door een dronken bediende gaat het Mauritshuis in vlammen op, alleen de muren blijven staan. Toch krijgt het prestigieuze stadspaleis een tweede leven. Van privéwoning verandert het in een bruisend Hotel van Staat, waar buitenlandse vorsten en invloedrijke ambassadeurs ontvangen worden. Het pand groeit uit tot hét centrum van diplomatie.

Splinter spreekt in deze aflevering met Quentin Buvelot (hoofdconservator Mauritshuis), Luc Panhuysen (historicus en schrijver) en Coks Donders (historicus en mediapersoonlijkheid).

Luister de aflevering
Feestmaal in het Mauritshuis Pieter Philippe naar Jacob Toorenvliet, Feestmaal in het Mauritshuis op 30 mei 1660 ter gelegenheid van het bezoek van Charles II, koning van Engeland, 1660. Ets en gravure, 40 x 49 cm. Niet te zien op dit moment.
Zaal 12 In 1660 vond in deze zaal het feestmaal voor Charles II plaats, tegenwoordig zie je hier o.a. De stier van Paulus Potter.
Gerrit Dou 'De jonge moeder' 'The Young Mother'
Schilderij Gerrit Dou Gerrit Dou, De jonge moeder, 1658. Te zien in zaal 10.
Schilderij Govert Flinck Govert Flinck, Meisje bij een kinderstoel, 1640. Te zien in zaal 8. Op de kinderstoel zie je wat snoep liggen, gemaakt van suiker uit Brazilië. In die tijd was dat een statussymbool.
Zaal 10 van het Mauritshuis In zaal 10 hangen prachtige werken van Rembrandt. Maar ook De jonge moeder van Gerrit Dou kun je hier bewonderen.

De Gouden Zaal

“En toen was in 1718 toevallig Giovanni Antonio Pellegrini in Den Haag. Die hebben ze toen gevraagd om schilderijen te maken die in de plafonds zitten, in de wanden en ook op de schoorsteenmantel”, vertelt hoofdconservator Quentin Buvelot in de podcast over de Gouden Zaal van het Mauritshuis.

Aflevering 3: Huis voor de kunst

Aflevering 3 begint in Parijs. Het Louvre wordt omsingeld door honderden Nederlandse soldaten met één missie: de kostbare kunstcollectie van stadhouder Willem V terughalen naar Nederland. Ze verzamelen ruim 130 meesterwerken, waaronder De stier van Paulus Potter. De schilderijen krijgen een nieuw thuis in het Mauritshuis. Ontdek hoe het Mauritshuis daarna uitgroeit tot een museum vol nationale en wereldse schatten. En hoe invloedrijke directeuren als Abraham Bredius de collectie verder vormgeven en ook het beroemdste werk van allemaal - Meisje met de parel van Johannes Vermeer – hier een thuis vindt.

Splinter spreekt in deze aflevering met Vera Bos (projectleider programmering van het Mauritshuis), Judith Niessen (hoofd collectie & wetenschap van het Mauritshuis) en Jop Ubbens (zelfstandig kunstadviseur, werkte 30 jaar bij een belangrijk veilinghuis).

Schilderij van Paulus Potter: De stier. Je ziet een grote stier in een weiland die ons aankijkt. Links naast hem staat de boer en zien we een liggende koe, een lam bij zijn moeder en een staande ram. Potter heeft de vacht van de dieren heel zorgvuldig geschilderd. De foto is gemaakt door Rene Gerritsen.
Schilderij De stier Paulus Potter, De stier, 1647, te zien in zaal 12.
Interieus van Galerij Prins Willem V.
Galerij Prins Willem V Galerij Prins Willem V, het eerste museum van Nederland, ligt op loopafstand van het Mauritshuis en kun je nog altijd bezoeken.
Het Mauritshuis Exterieur van het Mauritshuis met ongeverfde gevel, ca 1900
Rembrandt van Rijn De anatomische les van Dr Nicolaes Tulp The Anatomy Lesson of Dr Nicolaes Tulp
Schilderij De anatomische les Rembrandt van Rijn, De anatomische les van Dr Nicolaes Tulp, 1632. Te zien in zaal 9.
Schilderij van Jacob van Ruisdael. Gezicht op Haarlem met bleekvelden. View of Haarlem with Bleaching Grounds. Je ziet het uitzicht op Haarlem met bleekvelden op de voorgrond.
Schilderij Gezicht op H’lem Jacob van Ruisdael, Gezicht op Haarlem met Bleekvelden, c. 1670-1675. Te zien in zaal 12.
Carel Fabritius Het puttertje The Goldfinch. Je ziet een puttertje op een voederbak tegen een lichte muur.
Schilderij Het puttertje Carel Fabritius, Het puttertje, 1654. Nu te zien in de tentoonstelling BIRDS.
Schilderij van Johannes Vermeer: Meisje met de parel. Girl with a Pearl Earring. Je ziet een meisje uitgedost in een oker kleurig jakje, een oosterse tulband en een onwaarschijnlijk grote parel in het oor.
Meisje met de parel Johannes Vermeer Meisje met de parel c. 1665. Te zien in zaal 15.

Meer weten over het Meisje met de parel?

Wil je nog veel meer weten over het meest iconische schilderij van het Mauritshuis, Meisje met de parel? Luister dan ook naar de driedelige podcastreeks Het geheim van het meisje met de parel.

Luister naar de podcast

Recente aankopen

‘Een museum is een levend iets’, zegt Judith Niessen in de podcast. ‘Recent is ook een hele mooie aankoop gedaan met het Frans Hals Museum’. Deze twee kleine werken zie je hieronder.

Schilderij Zingend meisje Frans Hals Zingend meisje c. 1628. Te zien in zaal 13.
Schilderij Vioolspelende jongen Frans Hals Vioolspelende jongen c. 1628. Te zien in zaal 13.

Aflevering 4: Museum in oorlogstijd

In de laatste aflevering van Het geheim van het Mauritshuis neemt presentator Splinter Chabot je mee naar 1939. Terwijl de oorlog nadert, bedenkt directeur Wilhelm Martin een plan om het Mauritshuis en zijn topstukken te redden. Tijdens de bezetting beschermt hij het museum tegen de nazi’s, terwijl de familie De Groot in het souterrain geheime concerten organiseert en onderduikers op de zolders van het museum een schuilplaats vinden. Het is een spannende en indrukwekkende tijd voor het Mauritshuis en zijn bewoners. Na de bevrijding keren de meesterwerken terug en begint de lange nasleep van herstel.

Splinter spreekt in deze aflevering met Quentin Buvelot (hoofdconservator van het Mauritshuis), Martine Gosselink (directeur van het Mauritshuis), Eelke Muller (historica en onderzoeker bij het NIOD) en Kella Flach (kleindochter van Menno, die in oorlogstijd als kleine jongen in het Mauritshuis woonde met zijn familie).

Luister de aflevering
De Rijksbergplaats in de Sint-Pietersberg bevond zich diep in de Limburgse mergelgrotten.
Wilhelm Martin, directeur van het Mauritshuis in oorlogstijd, met zijn fiets.
Schilderijentransport, nadat het Mauritshuis voor publiek is gesloten, september 1939
Bouw van de bomvrije bergplaats van het Mauritshuis, oktober 1939
Opening ‘Het Duitsche boek van heden’ in het Mauritshuis, 1941. Geheel rechts Arthur Seyss Inquart, Reichskommissar für die besetzten Niederländischen Gebiete.
Spreuk boven de bomvrije kluis van het Mauritshuis.
Lege lijsten in het Mauritshuis, juli 1944
Lege lijsten in het Mauritshuis, juli 1944
Intocht Duitse militairen langs het Mauritshuis, mei 1940. Beeldbank NIOD, collectie A. Knook.
Intocht Duitse militairen langs het Mauritshuis, mei 1940. Beeldbank NIOD, collectie A. Knook.
Alexander Voormolen met het Nieuw-Hollandsch Strijkkwartet tijdens het eerste concert in het Mauritshuis, 6 juni 1940.
Vlaggen met hakenkruizen bij het voormalige ministerie van Koloniën, Plein 1. Hier zetelde de hele Duitse politietop.
Rembrandts Anatomische les wordt uitgeladen in Amsterdam voor de tentoonstelling Weerzien der Meesters in het Rijksmuseum. 1945.
De Rijksbergplaats in de Sint-Pietersberg bevond zich diep in de Limburgse mergelgrotten.
Still uit video-interview met Menno de Groot, die tijdens de oorlog in het Mauritshuis woonde, en zijn kleindochter Kella Flach, april 2021.

Meer dan een museum

Splinter Chabot omschrijft het mooi aan het einde van deze podcastaflevering: ‘Het Mauritshuis is meer dan een museum. Het is een overlever. Een stenen getuige van de Nederlandse geschiedenis, met al zijn triomfen, maar zeker ook met zijn littekens. Alleen door álle facetten van de geschiedenis te omarmen, leer je het ware gezicht van dit stadspaleis kennen. En dat maakt een wandeling door dit gebouw vandaag de dag misschien wel extra speciaal.’

Het Mauritshuis aan de Hofvijver in Den Haag, pal naast het Torentje van het Binnenhof, met achteraan de Haagse skyline.

Bezoek het Mauritshuis

Nieuwsgierig geworden naar het Mauritshuis? Kom langs!

Koop je ticket

Nationale-Nederlanden x Mauritshuis

Als supporter van alle kunstontdekkers zet Nationale-Nederlanden (onderdeel van NN Group) zich samen met zijn partners in om een breder publiek te enthousiasmeren voor kunst en cultuur en zo bij te dragen aan ieders mentale welzijn. Ook geeft Nationale-Nederlanden kunstenaars een podium om anderen te inspireren. Nationale-Nederlanden heeft een lange geschiedenis op het gebied van cultuursponsoring, met een focus op beeldende kunst, musea en muziek, en is al tien jaar lang trotse partner van het Mauritshuis.

Met de podcastreeks Het geheim van… worden bijzondere verhalen gedeeld die zowel de meest doorgewinterde kunstkenner als de nieuwsgierige beginner anders laten kijken naar wereldberoemde kunst van eigen bodem.

Meer over Nationale-Nederlanden x Mauritshuis