Informatie

Alle informatie pagina resultaten

Collectie

Alle collectie resultaten
Verouderde browser

We zien dat je een verouderde browser hebt. Het kan zijn dat deze site daardoor niet goed weergegeven wordt. We adviseren je om je browser te updaten, indien mogelijk, naar de laatste versie.

Sluiten

Johan Maurits

Het Mauritshuis dankt zijn naam aan de stichter van het gebouw: Johan Maurits, graaf van Nassau-Siegen (1604–1679). Sinds 1822 is het Koninklijk Kabinet van Schilderijen er gevestigd. Koning Willem I verwierf kort daarvoor een imposant portret van Johan Maurits door Jan de Baen, speciaal voor het Mauritshuis. De graaf speelt sindsdien een belangrijke rol in het museum, zowel in tentoonstellingen als publicaties. Vanuit de kunsthistorische blik van het museum lag de nadruk steevast op zijn betekenis voor kunst, architectuur en wetenschap. Maar Johan Maurits’ levensverhaal is ook verweven met koloniale geschiedenis, in het bijzonder die van de trans-Atlantische slavenhandel.

De bouw van het Mauritshuis (1633–1644) vond grotendeels plaats in afwezigheid van de toekomstige bewoner: Johan Maurits stapte in oktober 1636 op een schip richting Brazilië, om daar in dienst van de West- Indische Compagnie (WIC) als gouverneur-generaal de kolonie ‘Nieuw Holland’ te besturen. Die kolonie bestond uit een gebied aan de kust in het noordoosten van Brazilië, dat was veroverd op de Portugezen. Zij hadden er een lucratieve suikerindustrie opgezet, met suikerrietplantages en suikermolens die draaiden op de arbeid van slaafgemaakte Afrikanen. ‘Nederlands- Brazilië’ was zo de eerste grote plantagekolonie van de Republiek. Aanvankelijk werd slavernij door de Nederlanders gezien als een ‘onchristelijke’ activiteit van de katholieke Spaanse en Portugese vijand, maar de lonkende suikerwinsten zorgden voor een kanteling in hun oordeel. Dit maakt de jaren dat de Nederlanders in Brazilië (1630–1654) waren tot een cruciale episode in de Nederlandse slavernijgeschiedenis. 

Hoewel slavernij dus onlosmakelijk is verbonden met Nederlands-Brazilië, komt dit nauwelijks tot uiting in de beeldvorming rondom Johan Maurits. De gouverneur van de kolonie wordt van oudsher vooral herdacht om zijn liefde voor kunst, architectuur en wetenschap. En om zijn bestuur waarin een vergaande mate van religieuze vrijheid bestond.

Tentoonstelling en onderzoek

In de tentoonstelling Bewogen beeld  (4 april t/m 7 juli 2019) onderzoeken we hoe zijn geschiedenis vanuit verschillende perspectieven kan worden bekeken. We gaan op zoek naar Johan Maurits. 

De opzet van Bewogen beeld is niet die van een historische overzichtstentoonstelling. We zijn ons er namelijk bewust van dat er nog veel open onderzoeksvragen bestaan. Daarom startte het Mauritshuis in 2018 een inventariserend onderzoek, dat in 2020 wordt opgevolgd door een meerjarig wetenschappelijk onderzoeksproject dat moet resulteren in verschillende publicaties. Dat onderzoek richt zich onder andere op het krijgen van een gedetailleerder inzicht in de bekostiging van de bouw van het Mauritshuis (al in de zeventiende eeuw bekend als het ‘Suikerpaleis’) maar ook op Johan Maurits’ invloed op de handel in slaafgemaakte Afrikanen.

Bewogen beeld is dus geen eindpunt van een onderzoekstraject, maar een startpunt. Een moment om stil te staan bij de complexiteit van onze beeldvorming van het verleden, in het bijzonder die van Johan Maurits en Nederlands-Brazilië. Meer dan ooit speelt bij deze tentoonstelling de publieksprogrammering een cruciale rol: in de vele activiteiten (zoals workshops, lezingen en publieke debatten) is ruimte voor de uitwisseling van informatie en ideeën. Met Bewogen beeld willen we aanzetten tot discussie en zoeken we verbinding , tussen heden en verleden, maar ook tussen mensen onderling.

Meer informatie over Johan Maurits en de tentoonstelling.

Deel deze pagina