Informatie

Alle informatie pagina resultaten

Collectie

Alle collectie resultaten
Verouderde browser

We zien dat je een verouderde browser hebt. Het kan zijn dat deze site daardoor niet goed weergegeven wordt. We adviseren je om je browser te updaten, indien mogelijk, naar de laatste versie.

Sluiten

Johan Maurits

Het Mauritshuis is gebouwd in opdracht van Johan Maurits van Nassau-Siegen. Onder zijn bestuur als gouverneur van de Hollandse kolonie in Brazilië (1636-1644) nam de Republiek voor het eerst actief deel aan de trans-Atlantische slavenhandel.

Rietsuiker

In 1630 veroverde de West-Indische Compagnie (WIC) delen van de Braziliaanse kust op de Portugezen. Die gebieden waren interessant vanwege de vele suikerrietplantages – met suiker kon in Europa veel geld worden verdiend. De WIC stelde in 1636 Johan Maurits aan als gouverneur van de nieuwe kolonie. Hij kreeg daarvoor een salaris én een percentage van de handelsopbrengsten.

Fort Elmina

Toen Johan Maurits in Brazilië aankwam, werd hem al snel duidelijk dat er veel werk te verzetten was op de plantages, maar dat er niet genoeg arbeidskrachten waren. Hij zond daarom een vloot naar West-Afrika, die daar aan de Goudkust (tegenwoordig Ghana) het Fort Elmina veroverde. Dat fort was door de Portugezen gebouwd om de goudwinning veilig te stellen. Maar Elmina was ook een belangrijk centrum voor de slavenhandel; er werden Afrikaanse mannen, vrouwen en kinderen gevangen gehouden om in Zuid-Amerika verkocht te worden als slaven.

Driehoekshandel

Na de verovering van Fort Elmina kwam een systeem op gang dat de ‘driehoekshandel’ wordt genoemd. Met Hollandse schepen werden wapens, buskruit en drank naar West-Afrika verscheept. Vanaf daar werden scheepsladingen Afrikaanse mannen, vrouwen en kinderen als handelswaar naar Zuid-Amerika vervoerd om te werk te worden gesteld op de koloniale plantages. Vervolgens namen de Hollandse schepen suiker, koffie, cacao, tabak en katoen mee terug naar Holland. Onder het bewind van Johan Maurits werden zo duizenden tot slaaf gemaakte Afrikanen naar Brazilië verscheept − het totale aantal wordt op 23.500 mensen geschat. Nadien groeide het Hollandse aandeel in de internationale slavenhandel zelfs nog veel verder. Pas in 1863 schafte Nederland de slavernij officieel af, als één van de laatste Europese landen.

Onderzoek

Het Mauritshuis is sinds 2017 bezig met het voorbereiden van een grootschalig onderzoeksproject over het bewind van Johan Maurits van Nassau-Siegen in Brazilië, met name naar zijn rol in het slavernijverleden in Nederlands-Brazilië en zijn reputatie in die tijd. Het project wordt in samenwerking met wetenschappers van de Universiteit Leiden uitgevoerd.

In 2017 zijn in zaal 13 van het Mauritshuis twee wanden ingericht met kunstwerken die betrekking hebben op Johan Maurits, ook is hier een 18de-eeuws terracotta beeldje van Johan Maurits te vinden. Op deze plek zullen wij op genuanceerde wijze het historische verhaal bij Johan Maurits, de Hollandse kolonie in Brazilië (waaronder het slavernijverleden) en de samenhang met het Mauritshuis, met het publiek delen. De inhoud van de publieksbegeleiding hierover is de komende tijd nog aan verandering onderhevig.

Tegelijk met de inrichting van dit kabinet hebben wij de buste van Johan Maurits in de foyer van het Mauritshuis weggehaald. Op deze locatie ontbrak voor ons de mogelijkheid het beeld in de juiste context te plaatsen. Daarnaast gaat het hier om een in 1986 in kunststof vervaardigde replica, niet om een origineel beeld.

Het verwijderen van deze replica betekent echter niet dat de beeltenis van Johan Maurits uit het museum is verdwenen. Naast het eerder genoemde terracotta beeldje in zaal 13 hangt in het trappenhuis van het Mauritshuis nog steeds het Portret van Johan Maurits van Nassau-Siegen door Jan de Baen.

Tentoonstelling over beeldvorming Johan Maurits

Het Mauritshuis organiseert in 2019 een tentoonstelling over beeldvorming rondom de naamgever van het museum, Johan Maurits van Nassau-Siegen (1604-1679). In de tentoonstelling Beeldvorming over Johan Maurits komen verschillende perspectieven op Johan Maurits naar voren, van zijn reputatie als gouverneur van Nederlands Brazilië in de 17de eeuw tot en met hedendaagse visies op zijn leven en werk. Het Mauritshuis nodigt de bezoeker uit zijn of haar mening in de tentoonstelling te vormen en te delen. Op dit moment werkt het museum aan de conceptontwikkeling van de tentoonstelling die 4 april 2019 zal openen.
Meer informatie.

Deel deze pagina