Jan de Bray

Portret van een 6-jarige jongen

808 voorzijde
808 detail signatuur en datering
808 achterzijde
808 ingelijst
808 voorzijde
808 voorzijde

Jan de Bray
Portret van een 6-jarige jongen

1654 Te zien in Zaal 16

De uitstraling van deze 6-jarige jongen is allesbehalve kinderlijk. Hij draagt de kleding van een volwassen man en kijkt ons ernstig aan. Maar vooral het feit dat de jongen van bovenaf op ons neerkijkt, doet hem ouder lijken dan hij is. En geeft hem een heroïsche uitstraling die niet helemaal bij zijn leeftijd past.

De naam van de jongen is onbekend. Zijn ouders kwamen waarschijnlijk uit Haarlem, net als Jan de Bray. Die was telg van een beroemde Haarlemse schildersfamilie en woonde en werkte het grootste deel van zijn leven in zijn geboortestad.

Technische details

Luister en ontdek meer over dit schilderij

Mauritshuis &
Edwin Oudshoorn - Modeontwerper
Edwin Oudshoorn Maurits&
  • Edwin Oudshoorn

    Modeontwerper

Alle audiofragmenten

  • Edwin Oudshoorn

    Modeontwerper

    Edwin Oudshoorn Maurits&
808 voorzijde

Jan de Bray
Portret van een 6-jarige jongen

1654 Te zien in Zaal 16

Naar boven

Ondanks zijn jonge leeftijd - volgens het opschrift is hij pas zes jaar oud - kijkt deze jongen ons met zijn grote blauwe ogen serieus aan, een beetje droevig zelfs. Dat zijn blik voor de moderne kijker zo ernstig oogt, heeft ongetwijfeld te maken met onze gewoonte om kinderen lachend te portretteren of fotograferen. De gesloten mond en licht naar beneden staande mondhoeken, passen niet in dat beeld. Maar in een tijd waarin een lachend gezicht als ongeschikt voor een portret werd gezien, werd de blik van deze jongen niet treurig gevonden, maar eerder behoorlijk en welopgevoed.

Het is niet bekend wie deze jongen was. We weten alleen dat hij in 1654, het jaar dat hij door Jan de Bray geportretteerd werd, zes jaar oud was. Verder is het aannemelijk dat hij uit Haarlem kwam, aangezien De Bray in die stad woonde. Naast historieschilder was De Bray een getalenteerd portrettist, wat dit ontroerende kinderportret ons duidelijk laat zien. Door de subtiele lichtval steekt het jongenskopje tegen de bruingrijze achtergrond af. Met een paar lichtgele toetsen heeft de schilder de reflecterende glans van het goudblonde haar gesuggereerd.

De kleding van de jongen lijkt sober, maar is in feite door de dure zwarte stoffen een deftig kostuum. De witte kraag is gesloten met koortjes die uitlopen in wollige akertjes. In zijn linkerhand houdt hij een breed gerande hoed vast, alsof hij hem net uit beleefdheid afgedaan heeft. De zwarte hoed is gedecoreerd met kleurige linten. Zo heeft zijn kostuum toch nog een speels, meer kinderlijk accent. Toch waren zulke kleurige linten op hoeden niet specifiek voor kinderen bedoeld. Ook volwassen mannen konden ervoor kiezen hun hoed met linten, edelstenen of veren te tooien. De zesjarige jongen is dus helemaal gekleed als een volwassen man, een rol waar hij zich al op jonge leeftijd op moest voorbereiden.

(dit is een bewerkte versie van een tekst gepubliceerd in: L. van der Vinde, Kinderen in het Mauritshuis, Den Haag 2007, pp. 56-57)

Detailgegevens

Algemene informatie
Jan de Bray (Haarlem c. 1627 - 1697 Haarlem)
Portret van een 6-jarige jongen
1654
schilderij
808
Zaal 16
Materiaal en technische gegevens
olieverf
paneel
47 x 59,5 cm
Opschriften
rechts van het midden: 1654 / Oud [sporen van een 't'] 6 ja / JDBray
JDB ineen

Herkomst

Kunsthandel F. Rothmann, Berlijn; Anton F. Philips, Eindhoven; aankoop, 1932