Bonusaflevering 'Het geheim van het Meisje met de parel'

Bijna iedereen kent het Meisje met de parel van Vermeer wel. Maar wie de tentoonstelling 'Thyssen-Bornemisza ❤️ Mauritshuis – Meesterwerken uit Madrid' bezoekt, valt misschien ook een ander schilderij op: Jongen met de tulband en een boeketje van Michael Sweerts. Beide schilderijen uit de 17de eeuw tonen een jong persoon met een mysterieuze blik, geschilderd in dezelfde kleuren en met een opvallende tulband. Is dat puur toeval... of zit er meer achter? 

In deze bonusaflevering van de podcastserie Het geheim van het Meisje met de parel duikt Splinter Chabot in het verhaal achter deze twee bijzondere schilderijen. Kende Vermeer het werk van Sweerts? Was de Jongen met de tulband een inspiratiebron voor het Meisje met de parel? Hoe onderzoek je dat eigenlijk, over iets dat zo lang geleden is? Samen met experts gaat Splinter op zoek naar antwoorden.

Luister naar de nieuwe bonusaflevering van Het geheim van het Meisje met de parel, een podcast van Nationale-Nederlanden, partner van het Mauritshuis. 

De Jongen met de tulband

In de tentoonstelling 'Thyssen-Bornemisza ❤️ Mauritshuis – Meesterwerken uit Madrid' toont het Mauritshuis 25 meesterwerken uit Museo Nacional Thyssen-Bornemisza in Madrid. Tegelijkertijd zijn 25 topstukken uit het Haagse museum in Madrid te zien. Een unieke kunstuitwisseling, waardoor werken van kunstenaars als Jan van Eyck, Albrecht Dürer, El Greco en Piero della Francesca in Nederland te zien zijn. Stuk voor stuk prachtige werken, maar één schilderij springt extra in het oog: Jongen met de tulband en boeketje van Michael Sweerts. 

Nadat Splinter Chabot dit schilderij voor het eerst zag, bleef het hem hem bezighouden. De exotische tulband, de blik over de schouder, de donkere achtergrond en zelfs de glans op de lippen deden hem direct denken aan Vermeers wereldberoemde Meisje met de parel. Zie jij de overeenkomsten ook?

Jongen met de tulband, Michael Sweerts, ca. 1658-1661 en Meisje met de parel, Johannes Vermeer, ca. 1665

In gesprek met experts

In deze nieuwe podcastaflevering gaat Splinter Chabot in gesprek met verschillende experts over de schilderijen van Johannes Vermeer en Michiel Sweerts. Wat vertellen Meisje met de parel en Jongen met een tulband ons over elkaar, en wat maakt deze werken zo intrigerend?

Splinter spreekt met Hoofdconservator van het Mauritshuis Quentin Buvelot over de relatie tussen de twee schilderijen en de manier waarop Vermeer en Sweerts een jongen en een meisje verbeelden. Met Kunstenares en kunsthistorica Lisa Wiersma duikt hij in de schildertechnieken van beide meesters. Onderzoeker en technisch kunsthistorica Kirsten Derks vertelt over pigmenten, materialen en verflagen en wat die ons kunnen leren over de schilderijen.

Ook spreekt Splinter met cultuur- en genderhistoricus Jonas Roelens over het opvallend androgiene karakter van beide werken en over de fascinatie voor het exotische karakter van tulbanden in de tijd waarin de schilderijen werden gemaakt.

Wist je dat...?

...de Jongen ouder is dan het Meisje?
Kunsthistorici gaan ervan uit dat De jongen met de tulband waarschijnlijk vijf tot tien jaar vóór het Meisje met de parel werd geschilderd.

...beide schilderijen geen portret zijn?
Zowel het Meisje als de Jongen zijn zogenaamde tronies: geen portretten van bestaande personen, maar studies van gezichtsuitdrukkingen, karaktertypes en bijzondere kleding.

...beide kunstenaars een van de duurste kleuren gebruikten?
In beide schilderijen speelt het kostbare pigment ultramarijnblauw een belangrijke rol. In de zeventiende eeuw was dit pigment letterlijk meer waard dan goud.

...Michael Sweerts een echte wereldreiziger was?
Terwijl Vermeer zijn leven grotendeels in Delft doorbracht, reisde Sweerts door Europa, het Midden-Oosten en uiteindelijk zelfs naar India.

Dit en nog veel meer kom je te weten in de podcast! 

Nóg een schilderij van Sweerts

Kirsten Derks, technisch kunsthistorica, heeft het in de podcast over nóg een schilderij van Sweerts: een jonge dienstmeid, kijkend over de schouder. Je zou dit werk zo naast het meisje kunnen zetten. Toch is er wel een duidelijk verschil als je dit werk vergelijkt met de Jongen met de tulband. Er zit namelijk geen enkel spoor in van ultramarijn, het peperdure pigment met de prachtige blauwe kleur. Het schilderij van de jonge dienstmeid is geschilderd met hele goedkope pigmenten.

Michael Sweerts, Een jong dienstmeisje, ca. 1660

Luister ook de andere afleveringen

Wil je meer weten over het geheim van het Meisje met de parel? Want hoe kan het dat ze zó beroemd is, en dit schilderij toch omhuld is met mysterie? Hoe kwam Vermeer aan de felle kleuren op het schilderij? Wat maakt haar zo bijzonder? En voor wie heeft hij het gemaakt? In de podcastserie Het geheim van het Meisje met de parel  van onze partner Nationale-Nederlanden ging Splinter Chabot op zoek naar deze antwoorden en meer.