Hendrick Avercamp

Nieuw in de collectie

Eén van de belangrijkste winterlandschappen uit de Nederlandse schilderkunst komt terug naar Nederland! Het Mauritshuis en het Rijksmuseum hebben namelijk samen Colfspelers op het ijs uit ca. 1625 van Hendrick Avercamp gekocht.

Vanaf 3 oktober is het werk te zien in Kampen, de stad waar Avercamp vandaan komt, in de tentoonstelling Avercamp terug in Kampen: de 17e eeuw door de ogen van Hendrick & Barent. Daarna is het werk om en om te zien in het Mauritshuis en het Rijksmuseum. We zijn ontzettend blij met deze aanwinst voor Nederland.

Dit schilderij is gezamenlijk verworven door het Mauritshuis en het Rijksmuseum met steun van het Mondriaan Fonds, de VriendenLoterij, de Stichting Vrienden van het Mauritshuis en de Vereniging Rembrandt (mede dankzij haar Van Rijn Fonds, haar Themafonds 17de-eeuwse schilderkunst, een bijzondere schenking van de Debman Stichting en de jaarlijkse bijdrage van het Cultuurfonds).

Hartje winter

Je ziet een oer-Hollands tafereel: twee heren spelen colf, de voorloper van golf, in een landschap dat bedekt is met een dik pak sneeuw. Even kun je je voorstellen hoe het was om te leven in die tijd, waarin er nog hele strenge winters waren. Avercamp toont zowel het plezier van de schaatsers, wandelaars en sleerijders als de harde kanten van de winter. Daarnaast is het ook leuk om te kijken wat mensen in die tijd droegen. Het schilderij geldt als één van Avercamps meest vernieuwende composities.

Aanwinst voor Nederland

Er zijn al een aantal Avercamps te zien in Nederland, maar dat zijn allemaal vroege werken. Je kent ze misschien wel: we kijken vanaf boven naar een weids, drukbevolkt landschap met allemaal mensen. Een zoekplaatje bijna. Dit werk van Avercamp is veel later gemaakt. Anders dan in die eerdere schilderijen zie je hier maar een kleine groep personen. Zelf staan we bijna op ooghoogte, alsof we bij ze op het ijs staan en zo ook een balletje mogen slaan. Het schilderij laat dus de ervaren Avercamp en zijn vernieuwende stijl zien, waardoor het een enorme aanvulling is op de Collectie Nederland.

De schilder Avercamp

Hendrick Avercamp werd geboren in Amsterdam in januari 1585. Avercamp kon niet spreken, en was vermoedelijk doof, waardoor hij in stukken uit die tijd vaak ‘de stomme’ werd genoemd. Misschien heeft zijn beperking wel iets te maken gehad met zijn keuze om zich volledig op het schilderen te storten.

Avercamp leefde tijdens de Kleine IJstijd in Europa, met extreem strenge winters. De bevroren rivieren en meren inspireerden hem tot het maken van heel veel winterlandschappen. Hij was de eerste Nederlandse kunstenaar die zich hierin specialiseerde en de vraag ernaar was groot. De vrolijke taferelen, met schaatsers, koek-en-zopie kraampjes, spelende kinderen en vallende mensen, vonden mensen ontzettend leuk om aan de muur te hangen.

Hendrick Avercamp overleed in 1634 in Kampen, waar hij het grootste deel van zijn leven woonde en werkte. De ‘Avercampjes’ waren toen nog steeds zo populair, dat zijn neef Barent Avercamp nog heel lang schilderijen en tekeningen in zijn stijl maakte.