Pentimenti – Stephan Vanfleteren tussen de meesters

Een 21ste-eeuwse blik op 17de-eeuwse schilderijen in het Mauritshuis

18 feb 2026

De Belgische Stephan Vanfleteren (1969), één van de meest gewaardeerde fotografen van dit moment, is door het Mauritshuis gevraagd nieuw werk te maken. Dit is vanaf 23 april te zien in de tentoonstelling Pentimenti – Stephan Vanfleteren tussen de meesters. Zestien foto's, waarvan vijftien nieuwe, zijn geïnspireerd door 17de-eeuwse schilderijen uit de museumcollectie en worden getoond tussen de meesterwerken. Vanfleteren was eerder betrokken bij het Mauritshuis tijdens de jubileumtentoonstelling FLASH | BACK (2022). De indrukwekkende foto die hij destijds maakte, geïnspireerd op De anatomische les van dr. Nicolaes Tulp van Rembrandt (1632), is nu ook weer te zien. Pentimenti wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting de Johan Maurits Compagnie, de VriendenLoterij en Fonds 'De Opzet'.

Verborgen betekenissen

Martine Gosselink, directeur van het Mauritshuis, heeft Vanfleteren gevraagd om de museumcollectie opnieuw onder de loep te nemen met als doel een visuele dialoog tussen heden en verleden. Samen wandelden zij door de 16 zalen van het museum, op zoek naar de verborgen betekenissen, lessen en boodschappen die de schilderijen van vier eeuwen geleden ons kunnen meegeven. Welke intenties lagen er destijds achter deze meesterwerken? Wat is er overgebleven van de ideeën en visies die de kunstenaars toen wilden vastleggen? En welke betekenis hebben deze schilderijen voor de wereld van vandaag? De foto’s van Vanfleteren gaan het gesprek aan met de schilderijen en brengen een 21ste-eeuwse interpretatie van 17de-eeuwse iconen. Dit levert een boeiend contrast op voor de bezoekers. 

Pentimenti

Vanfleteren heeft voor iedere zaal van het museum een eigen foto gemaakt die de essentie van één specifiek schilderij of thema vangt. De bezoeker krijgt hierdoor de kans om door de ogen van de fotograaf naar de oude schilderijen te kijken en nieuwe inzichten te verkrijgen. Daarbij kijkt hij ook naar pentimenti, het Italiaanse woord voor ‘vergissingen'. Binnen de context van de schilderkunst gaat het om correcties die kunstenaars tijdens het schilderproces aanbrachten op hun schilderijen. Vanfleteren neemt het woord pentimenti ook letterlijk: welke vergissingen zijn door de geschiedenis van de mensheid heen zichtbaar geworden, op micro- en macroniveau? Zo daagt hij de klassieke werken uit en legt ze opnieuw vast op een manier die hen weer tot leven brengt. In zijn foto’s speelt hij met reflectie, contrast en symboliek, wat zorgt voor een verdieping van de betekenis van het oorspronkelijke kunstwerk.

Vlaming en Hollander

De tentoonstelling wordt vergezeld door een bijzonder boek: tijdens het creatieve proces hebben Vanfleteren en Gosselink met elkaar gecorrespondeerd. Deze briefwisseling is gebundeld in een brievenboek. Ze schreven elkaar over de collectie van het Mauritshuis, kunst in het algemeen, en de waarde en de betekenis van kunstwerken – maar ook over de wereld om hun heen. Het boek is een intiem verslag van hun gedachtewisseling over de kunstwerken, de betekenis ervan in de hedendaagse wereld, en de verborgen verhalen die in de schilderijen verscholen liggen. De brieven geven blijk van hun blik op kunst en hun blik op het leven, verschillend als man en vrouw, als Vlaming en Hollander, en als maker versus bestuurder. En zo is er een brievenboek tot stand gebracht dat niet alleen dient als een verslag van de Mauritshuiscollectie en -geschiedenis, maar ook als een persoonlijke uitwisseling van twee mensen die op zeer verschillende gebieden opereren in de kunstwereld. 

Stephan Vanfleteren CU Portret Natacha Hofman

Kwetsbaarheid en schoonheid

Stephan Vanfleteren, bekend om zijn rauwe en eerlijke fotografie, heeft altijd al de kwetsbaarheid en de schoonheid van de mens en het leven vastgelegd. Zijn werk raakt thema’s als leven, dood, de kracht van de natuur en de wederkerigheid van ons bestaan. Vanfleteren is internationaal erkend en met deze tentoonstelling voegt hij een nieuwe laag toe aan de rijke geschiedenis van het Mauritshuis door zijn eigen, diep persoonlijke visie op de 17de-eeuwse schilderkunst.

Pentimenti – Stephan Vanfleteren tussen de meesters
23 april 2026 – 23 augustus 2026 

Boek
Pentimenti - Brieven over pigment, licht en troost
Stephan Vanfleteren Martine Gosselink

Hannibal Books ISBN 9789493416741

Downloads

Zelfportret Stephan Vanfleteren

Portret Stephan door Natacha Hofman