Abbie Carol Sarbina Aan Het Werk In Het Restauratieatelier Mauritshuis

Strijd tegen de tijd

Hoe kan het dat de eeuwenoude schilderijen er vandaag de dag nog steeds zo goed uit zien? Ontdek de verborgen wereld van restauratie. 

Verteld door

Sabrina Meloni, Restaurator Mauritshuis

Sabrina Meloni

Restaurator Mauritshuis

Carol Pottasch, Restaurator Mauritshuis

Carol Pottasch

Restaurator Mauritshuis

Abbie Vandivere (1)

Abbie Vandivere

Restaurator Mauritshuis

Op de zolder van het Mauritshuis bevindt zich ons restauratieatelier. Hier zijn onze restauratoren Abbie Vandivere, Sabrina Meloni en Carol Pottasch dag in dag uit bezig met het onderzoeken en restaureren van onze schilderijen.

Maar wat is dat eigenlijk, restaureren? En waarom is het nodig? Welke geheimen ontdekken restauratoren tussen verflagen? Dat vertellen onze restauratoren in dit verhaal. Welkom in ons restauratieatelier.

Een kijkje in ons atelier

De schilderijen in het Mauritshuis zijn honderden jaren oud. Toch zien ze er vandaag de dag nog steeds goed uit. Hoe kan dat? We bewaren ze onder ideale omstandigheden - de juiste temperatuur, luchtvochtigheid, soms achter beschermend glas - en plegen onderhoud. Die onderhoudsbeurten worden uitgevoerd door onze restauratoren.

Zoals wij mensen in de loop van de tijd veranderen - je huis veroudert, je krijgt grijs haar - zo gebeurt dat ook met schilderijen. Ze verkleuren, er komen barstjes in de verf, de verf kan loslaten, er ontstaan scheurtjes in het doek of het paneel. Om ze in goede conditie te houden worden ze gerestaureerd.

Restauratieatelier

Een kijkje in ons atelier door Abbie Vandivere

Een kijkje in ons atelier

De grote restauratie-quiz

Vijf vragen om te kijken wat je al over schilderijen en het restaureren ervan weet.

Restauratie Tentoonstelling

Door lagen heen

Zoals archeologen in de verschillende lagen van de aarde informatie over de geschiedenis van de wereld vinden, geven de lagen van een schilderij informatie over de geschiedenis van schilderkunst. Gewapend met camera’s, uv-licht en de nieuwste technologie gaan restauratoren hierin op zoek naar geheimen.

Sabrina Meloni - Door lagen heen

Sabrina Meloni - Door lagen heen

Sabrina Meloni - Door lagen heen

Diana en haar nimfen

Ooit zag je een knalblauwe wolkenlucht achter de godin Diana en haar gezelschap. Die lucht bleek, na onderzoek van de gebruikte verf, helemaal niet door Johannes Vermeer te zijn aangebracht. Na lang wikken en wegen hebben we besloten de wolkenlucht over te schilderen in de oorspronkelijke groenbruine kleur.

Hierdoor ziet het schilderij er totaal anders uit. De voorstelling is intiemer en de lichtval overtuigender. Vinden wij althans. Wat vind jij?

Alle audiofragmenten

  • Carol Pottasch

    Restaurator Mauritshuis

    Carol Pottasch, Restaurator Mauritshuis
0406 Before
0406 After

De rode muts

Ook dit schilderij had een overgeschilderde achtergrond. Dat werd vaker bij oude portretten gedaan, om verkleuring of beschadigingen te maskeren. Op basis van de gebruikte verf weten we dat de overschildering al vóór 1750 werd aangebracht. Wat als hij er niet af wil?

Abbie Vandivere - De rode muts

Abbie Vandivere - De rode muts

Abbie Vandivere - De rode muts

Scheve Willem

Dit portret van Willem van Oranje is in het verleden flink beschadigd geraakt. Hoe weten we niet precies, wellicht door houtworm. Lang voordat het paneel naar het Mauritshuis kwam werd het linkerdeel van het schilderij vervangen; Willem kreeg een ‘nieuwe’ schouder. Die werd alleen wat te laag geplaatst. Hoe zet je dat recht?

Carol Pottasch - Scheve Willem

Carol Pottasch - Scheve Willem

Waar is de soldaat?

Waar is de soldaat?

Alle audiofragmenten

  • Sabrina Meloni

    Restaurator Mauritshuis

    Sabrina Meloni, Restaurator Mauritshuis

Dit is Een binnenplaats met een rokende man en een drinkende vrouw van Pieter de Hooch uit ca. 1658 - 1660. De rechterversie is bij ons te zien, de linker hangt in de National Gallery of Art in Washington. Pieter de Hooch schilderde deze voorstelling twee keer, maar… wie is die derde persoon aan tafel?!

Op dit moment zijn we bezig met de restauratie van onze versie en wat blijkt? Ook op ons schilderij heeft een tweede man gestaan! Hij kwam tevoorschijn vanonder de groene schutting. Het maakt voor het thema van het schilderij nogal uit of de man mag blijven of niet. Zonder kan het schilderij doorgaan voor een lieflijk familietafereel. Met blijkt hier een drinkspelletje aan de gang te zijn. De mannen dagen de vrouw uit haar bier te drinken tot precies het volgende maatstreepje op het glas (zie je ze?) Lukt het haar niet, dan moet ze doordrinken tot het volgende streepje.

Wat vind jij, mag de man blijven?

Hooch Vs Hooch

Meer verhalen uit het restauratieatelier

De tentoonstelling Facelifts & Makeovers (2021) vertelde het verhaal van schilderijen die de afgelopen 25 jaar in het Mauritshuis gerestaureerd zijn. De volledige tentoonstelling is online terug te kijken. 

Facelifts & Makeovers Mauritshuis Den Haag